GLP-1 φάρμακα και απώλεια βάρους: Τι ισχύει?
Είναι νέα μόδα ή ήρθαν για να μείνουν?
Τα φάρμακα GLP-1 που μιμούνται τη δράση της ορμόνης GLP-1, εγκρίθηκαν από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) για τη θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, το 2005. Μέχρι το 2015, οι αυξανόμενες ενδείξεις για τη συσχέτισή τους με την απώλεια βάρους, οδήγησαν στην έγκριση της χορήγησης 3mg λιραγλουτίδης (ανάλογο GLP-1), για τη διαχείριση του βάρους.
Και φτάσαμε σιγά-σιγά στον Οκτώβριο του 2025, όπου έχουν εγκριθεί 12 θεραπείες GLP-1 για Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 ή/και παχυσαρκία και έχουμε πολλούς παράγοντες (συμπεριλαμβανομένων αγωνιστών πολλών υποδοχέων), όπου βρίσκονται σε ενεργή ανάπτυξη.
Το 2025, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, δημοσίευσε την πρώτη σύσταση για τη χρήση των GLP-1 θεραπειών, για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Η νέα αυτή οδηγία περιέχει 2 βασικές συστάσεις:
- Οι θεραπείες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν από παχύσαρκους ενήλικες, εξαιρουμένων των εγκύων, για τη μακροχρόνια θεραπεία της παχυσαρκίας.
Είναι πολύ σημαντικό ότι ενώ η αποτελεσματικότητα στην παχυσαρκία και στη βελτίωση των μεταβολικών αποτελεσμάτων ήταν εμφανής, η σύσταση αυτή είναι υπό όρους, καθώς δεν υπάρχουν πολλά δεδομένα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια, τη διακοπή, το κόστος τους αλλά και άλλα θέματα σχετικά με αυτά τα φάρμακα.
- Εντατικές συμπεριφορικές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων παρεμβάσεων που αφορούν την υγιεινή διατροφή και τη σωματική άσκηση, μπορούν να προσφέρουν θετικά σε παχύσαρκους ενήλικες που παίρνουν τέτοιες θεραπείες.
Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί, ότι η κατευθυντήρια γραμμή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τονίζει ότι τα φάρμακα από μόνα τους δε θα λύσουν το πρόβλημα της παχυσαρκίας.
GLP-1 φάρμακα.
Τι είναι?
Πρόκειται για μια κατηγορία φαρμάκων, όπου μιμούνται τη φυσική ορμόνη GLP-1, η οποία βοηθά στη ρύθμιση του σακχάρου αλλά και της όρεξης. Όπως αναφέραμε, αρχικά χρησιμοποιούνταν για τη διαχείριση του Σακχαρώδη Διαβήτη, αλλά ορισμένα φαίνεται να βοηθούν και στη μείωση του κινδύνου για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και μειώνουν τη συχνότητα εμφάνισης νεφρικής και ηπατικής νόσου, μεταξύ άλλων αποτελεσμάτων.
Πως λειτουργούν?
Τα GLP-1 φάρμακα διεγείρουν την απελευθέρωση ινσουλίνης, όταν το σάκχαρο στο αίμα είναι αυξημένο και μειώνουν την έκκριση γλυκαγόνης, οδηγώντας στη μείωση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα.
Πέραν αυτού, επιβραδύνουν τη διαδικασία της πέψης στο στομάχι και αυξάνουν το αίσθημα του κορεσμού και της πληρότητας, οδηγώντας σε μειωμένη όρεξη και μειωμένη πρόσληψη τροφής και έτσι εξηγείται και η απώλεια βάρους.
Μπορεί ο οποιοσδήποτε να πάρει αυτή την αγωγή για απώλεια βάρους?
Φυσικά και όχι. Αρχικά πρέπει να έχουμε τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού και του διαιτολόγου μας, οι οποίοι ξέρουν καλύτερα τα δεδομένα της υγείας μας και το ιατρικό μας ιστορικό.
Με βάση τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα φάρμακα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ενήλικες με παχυσαρκία, δηλαδή με ΔΜΣ>30 kg/m2. Φυσικά, όπως αναφέραμε και πριν, η θεραπεία αυτή δε συστήνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Παρενέργειες.
Οι συχνότερες παρενέργειες των φαρμάκων αυτών είναι η ναυτία, ο εμετός, η δυσκοιλιότητα και η διάρροια. Υπάρχουν και άλλα γαστρεντερικά προβλήματα που συνδέονται με τη χρήση των φαρμάκων αυτών, τα οποία συνεχίζουν να αξιολογούνται, όπως είναι η οξεία παγκρεατίτιδα, η εντερική απόφραξη, η γαστροπάρεση και νοσήματα των χοληφόρων.
Μία ακόμα πιθανή παρενέργεια, η οποία όμως βρίσκεται υπό διερεύνηση ακόμα, είναι ο καρκίνος του θυρεοειδούς.
Τέλος, μία πολύ σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια είναι μία πάθηση των ματιών, που χαρακτηρίζεται από απώλεια όρασης και ονομάζεται NAION (Non-arteritic anterior ischemic optic neuropathy).
GLP-1 φάρμακα – Απώλεια βάρους.
Όπως αναφέραμε, ναι, μπορείς να χάσεις βάρος με τα GLP-1 φάρμακα, μπορεί όμως και όχι, καθώς υπάρχουν περιστατικά που μετά τη χορήγηση των φαρμάκων, δεν είδαν σημαντική διαφορά στο βάρος τους.
Πέραν αυτού όμως, είναι πολύ σημαντικό και το τι χάνεις, όχι μόνο το πόσο βάρος χάνεις.
Όταν μέσω ενός φαρμάκου μειώνεται η όρεξη και αυξάνεται το αίσθημα του κορεσμού, το άτομο μπορεί να τρώει λιγότερη τροφή, αλλά μπορεί να μην καλύπτει και τις ανάγκες του σε πολύ σημαντικά θρεπτικά συστατικά όπως είναι η πρωτεΐνη, η οποία είναι απαραίτητη για την υποστήριξη και ανάπτυξη της μυϊκής μάζας, με αποτέλεσμα να χάνει και άλιπη μάζα πέραν του λίπους.
Σε συστηματική ανασκόπηση και μετά-ανάλυση του 2025, φάνηκε ότι στη συνολική απώλεια βάρους, περίπου το 25% ήταν άλιπη μάζα (π.χ. μυϊκή-οστική μάζα, όχι λίπος). Έτσι, φαίνεται ότι, ναι μεν, μπορεί να υπάρξει μεγάλη απώλεια βάρους, αλλά και σημαντική μείωση της άλιπης μάζας.
Σε άλλες μελέτες, αναφέρεται ότι η απώλεια άλιπης μάζας, μπορεί να φτάσει έως και το 15-40% του συνολικού χαμένου βάρους. Εδώ θέλει μεγάλη προσοχή, καθώς αυτή η σημαντική μείωση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο ορισμένους πληθυσμούς, όπως άτομα με σαρκοπενία ή γυναίκες στην εμμηνόπαυση.
Γι’ αυτό, είναι πολύ σημαντική η παράλληλη παρακολούθηση και καθοδήγηση από έναν εξειδικευμένο διαιτολόγο-διατροφολόγο, ώστε να καλύπτουμε τις ανάγκες μας σε πρωτεΐνη αλλά και άλλα απαραίτητα συστατικά.
GLP-1 φάρμακα – Επαναπρόσληψη βάρους.
Υπάρχουν πλέον αρκετές μελέτες που δείχνουν ότι με τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής, το βάρος επανέρχεται, καθώς η όρεξη ξανά-αυξάνεται και καταναλώνουμε μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού.
Σε μία πολύ πρόσφατη μετά-ανάλυση και συστηματική ανασκόπηση του 2026, που περιλάμβανε 37 μελέτες και 9341 άτομα, φάνηκε ότι μετά τη διακοπή οποιουδήποτε φαρμάκου διαχείρισης βάρους, η επαναφορά του βάρους σημειώθηκε με μέσο μηνιαίο ρυθμό τα 0,4 κιλά και προβλεπόταν επιστροφή στο αρχικό βάρος, κατά μέσο όρο, μέσα σε 1,7 χρόνια, μετά τη διακοπή των φαρμάκων. Συγκεκριμένα για τη σεμαγλουτίδη ή τη τιρζεπατίδη, η επιστροφή γινόταν μέσα σε μόλις 1,5 χρόνο.
Ένα επίσης πολύ σημαντικό εύρημα, είναι ότι οι καρδιομεταβολικοί δείκτες (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνης, γλυκόζη νηστείας, χοληστερόλη, τριγλυκερίδια, αρτηριακή πίεση) που μπορεί να είχαν μειωθεί, θα επέστρεφαν στα αρχικά τους επίπεδα μέσα σε 1,4 χρόνια, από τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.
Τέλος, οι έμμεσες συγκρίσεις έδειξαν ότι τα άτομα, ανεξάρτητα από το πόσο βάρος είχαν χάσει κατά τη διάρκεια της θεραπείας, επανάκτησαν το βάρος τους γρηγορότερα μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής συγκριτικά με τα άτομα που είχαν χάσει βάρος μέσω προγραμμάτων συμπεριφορικής διαχείρισης βάρους.
Έτσι, καταλαβαίνουμε ότι αυτά τα φάρμακα, ναι μεν σχετίζονται με τη μείωση του βάρους και τη βελτίωση της καρδιομεταβολικής υγείας, όμως τα αποτελέσματα αυτά χάνονται σταδιακά μετά το τέλος της θεραπείας.
Συνδυαστική διαχείριση απώλειας (διατροφή-άσκηση).
Όπως αναφέρθηκε, τα φάρμακα αυτά, είτε ενέσιμα είτε χάπια, δε μπορούν και δεν πρέπει να αντικαθιστούν άλλους τρόπους ελέγχου του βάρους.
Καλώς ή κακώς, η διατήρηση μίας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής αλλά και η τακτική σωματική άσκηση, αποτελούν αναπόσπαστα συστατικά οποιουδήποτε προγράμματος διαχείρισης της χρόνιας παχυσαρκίας.
Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε, ότι ο μοναδικός τρόπος να πετύχουμε απώλεια αλλά και διατήρηση της απώλειας του βάρους μας μακροχρόνια, είναι να αλλάξουμε τον τρόπο που διαχειριζόμαστε και αντιλαμβανόμαστε την τροφή και να αλλάξουμε τις διατροφικές μας συνήθειες.
Επιστημονικές πηγές
- Karakasis P, Patoulias D, Fragakis N, Mantzoros CS. Effect of glucagon-like peptide-1 receptor agonists and co-agonists on body composition: Systematic review and network meta-analysis. Metabolism. 2025 Mar; 164: 156113.
- Memel Z, Gold SL , Pearlman M, Muratore A, Martindale R. Impact of GLP- 1 Receptor Agonist Therapy in Patients High Risk for Sarcopenia. Curr Nutr Rep. 2025 Apr 28; 14(1): 63.
- West S et al. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2026 Jan 7; 392: e085304.
- World Health Organization Guideline on the Use and Indications of Glucagon-Like Peptide-1 Therapies for the Treatment of Obesity in Adults. JAMA. 2025 Dec 1.
- World Health Organization. Obesity: GLP-1 therapies. 2025.
- World Health Organization. WHO issues global guideline on the use of GLP-1 medicines in treating obesity. 2025.
Να θυμάσαι να αγαπάς και να αποδέχεσαι το σώμα σου ΤΩΡΑ ακριβώς όπως είναι,
και επειδή θες να το δεις στα καλύτερα του,
να προσπαθείς να το βελτιώνεις.
Να θυμάσαι να αγαπάς και να αποδέχεσαι το σώμα σου ΤΩΡΑ ακριβώς όπως είναι,
και επειδή θες να το δεις στα καλύτερα του,
να προσπαθείς να το βελτιώνεις.